بعد از دیدن Dune شاید هنوز همان پهنه نارنجی پیش چشمتان باشد. شاید هم فکر خاندانهایی که هر حرکت کوچکشان سرنوشت یک سیاره را عوض میکند رهایتان نکرده باشد. این دو حس از یک فیلم میآیند و برای رسیدن دوباره به آنها لزوماً نباید انتخاب یکسانی کرد.
این 5 فیلم را بر اساس نوع شباهت پیشنهاد میکنیم. بعضی به عادتهای سیاسی و داستانِ ساختن قهرمان نزدیکاند. بعضی جهان خود را چنان زنده میسازند که حتی دشمنیها را بدون شناختن زمین زیر پای شخصیتها نمیشود فهمید.
برای صحرا، سیاست و سرنوشت خاندانها
Lawrence of Arabia (1962)، اگر خود صحرا در ذهن شما مانده است. فیلم دیوید لین چهره یک افسر بریتانیایی را در دل شورش اعراب علیه امپراتوری عثمانی دنبال میکند. وسعت صحرا در پلانها فاصله میان آدمها و کوچکی تصمیمهایشان را به چشم میآورد و همزمان به همان تصمیمها بُعدی بزرگتر میدهد. فیلم را میشود بهعنوان روایتی از شکل گرفتن یک چهره مشهور دید. با این حال، محور پررنگ افسر بریتانیایی یادآوری میکند که فیلم تاریخی نیز نقطه نگاه خودش را دارد. اگر در تلماسه به این فکر میکردید که چه کسی در یک سرزمین بیگانه اجازه روایت کردن پیدا میکند، این پیوند از شباهتِ شن و باد مهمتر است.
Ran (1985)، اگر مکث پیش از اعلام یک تصمیم سیاسی را دوست دارید. آکیرا کوروساوا الگوی King Lear را به ژاپن سده 16 برد. فرمانروایی سالخورده تصمیم میگیرد قلمرو خود را میان پسرانش تقسیم کند. نتیجه یک دعوای خانوادگی ساده نمیماند و وزن آن به کسانی میرسد که اصلاً در تصمیم سهمی نداشتند. جای اقتدار فناوری در تلماسه، اینجا سازمان ارتشها و نشانههای خاندانها را داریم. رنگ و فاصله در صحنههای نبرد کمک میکنند بفهمیم چه نیرویی حرکت میکند و کدام حرکت راه بازگشت را میبندد. اگر آن بخش از Dune شما را گرفته که گفتوگوهای خانواده ناگهان معنی سیاسی پیدا میکنند، Ran از نزدیکترین گزینههاست.
Rogue One: A Star Wars Story (2016)، برای جهان بزرگتری که بیرون قاب هم زنده است. این بار مأموریت در اختیار کسانی است که برای بهدست آوردن نقشه سلاح امپراتوری کاری خطرناک میکنند. شباهت در مقیاس تجهیزات، فاصله مرکز قدرت از مردم و هزینه همکاری برای کسانی است که به یک اندازه اختیار ندارند. حرکت قصه سریعتر از تلماسه است و مسیرش سرراستتر جلو میرود. اگر میخواهید جهان بزرگ را با یک هدف روشن و آدمهایی که باید همان حالا دست به کار شوند ببینید، از اینجا شروع کنید.

وقتی سرزمین فقط جای اتفاق افتادن قصه نیست
Nausicaä of the Valley of the Wind (1984)، برای تماشای سیاست از راه طبیعت. در انیمیشن هایائو میازاکی، آبادی نائوشیکا کنار جنگلی سمی قرار دارد و گروههای انسانی با هم درگیرند. اگر فقط از دور به این جهان نگاه کنید، آسان است که جنگل و حشرات بزرگش را مانع بقای آدمها بدانید. قصه به شما وقت میدهد این برداشت را آزمایش کنید. شباهت به تلماسه در همین نیاز به دوباره دیدن محیط است. کسی که سرزمین را فقط میدان تصرف میبیند، بخشی از آنچه در زمین و هوا میگذرد از دست میدهد. این بهترین انتخاب برای دوستداران پیوند جهانسازی و رفتار موجودات است.
Princess Mononoke (1997)، اگر میخواهید دلیل هر طرف را بفهمید. جوانی به نام آشیتاکا در دل رویارویی یک شهر آهنسازی و جنگل گرفتار میشود. فیلم به آدمهایی که به تولید و امنیت کارشان وابستهاند حق حرف زدن میدهد و در عین حال هزینه تصمیمشان برای جنگل را جدی میگیرد. این انتخاب به فانتزی اسطورهای نزدیکتر است. سرزمین هم نیروی معنوی دارد و هم جایی است که عدهای برای گذران زندگی کار میکنند. Dune به سنت علمی تخیلی حماسی تعلق دارد و منابع و فناوری تخیلیاش در نظم قدرت اثر مستقیم دارند. Mononoke از راهی متفاوت به همان پرسش نزدیک میشود. با چه حقی یک گروه سرنوشت محیط زندگی گروه دیگری را در دست میگیرد؟
اگر در تلماسه دنبال ایدههای علمی تخیلی بودید، فهرست فیلمهای علمی تخیلی با داستان ماندگار انتخابهای دیگری دارد. برای جهانی که بهجای یک فیلم در چندین قسمت نفس بکشد، سریالهای علمی تخیلی با داستان پیچیده نقطه ورود بهتریاند. از همین 5 فیلم هم برای آن اولین شب یکی را با توجه به چیزی انتخاب کنید که در آراکیس جا گذاشتهاید. اگر آن چیز حس سرزمین بود، با نائوشیکا شروع کنید. اگر یک تصمیم خانوادگی بود که به سرنوشت دیگران سرایت کرد، Ran را بگذارید.



