فیلم و سریال

خط زمانی سریال Dark به زبان ساده، چه اتفاقی در هر دوره افتاد؟

خط زمانی Dark را از 1888 تا 2053، با راهنمای چرخه 33 ساله، سرنوشت میکل و تفاوت جهان آدام، اوا و دنیای مبدأ دنبال کنید.

تصویر نمایی از سریال Dark
TVmaze
هشدار اسپویلبرای هر 3 فصل Dark، از جمله هویت شخصیت‌ها و رویدادهای قسمت پایانی.

نقطه‌ای در Dark هست که دیگر نمی‌شود یک سال را بدون پرسیدن «سالِ کدام جهان؟» روی کاغذ نوشت. برای فصل اول هنوز کار آسان‌تر است. بین 1953، 1986 و 2019 رفت‌وآمد می‌کنیم و یک بچه گمشده می‌شود دلیل اینکه این سه تاریخ را کنار هم بگذاریم. اگر بخواهید با هر تاریخ یک نفر را به خاطر بیاورید، بیشتر از حفظ تقویم جلو می‌روید. این راهنما همان تقویم را از راه آدم‌هایش می‌خواند.

کوتاه‌ترین نقشه این است. سه تاریخ 1953، 1986 و 2019 دروازه فهم فصل اول‌اند. 1921 و 2053 چارچوب را گسترش می‌دهند و 1888 نشان می‌دهد همه راه‌های سفر از گذرگاه فصل اول پیروی نمی‌کنند. در فصل سوم، قبل از خواندن هر تاریخ از خود بپرسید در کدام جهان هستیم. دو اتفاق در یک سال، اگر در دو جهان رخ بدهند، لزوماً ادامه یکدیگر نیستند.

سال‌هایی که نزدیک‌ترین آدم‌های یوناس را به هم پیوند می‌دهند

وقتی اولریش به گذشته می‌رود، خیال می‌کند کافی است هِلگه را از زندگی آدم‌های بعدی بیرون بکشد. در همان دوره‌بندی، یک بچه دیگر راهی را می‌رود که داشتن فرزند برای خودش و وجود داشتن یوناس را عوض می‌کند. هر بار تاریخ‌ها که روی هم می‌افتند، سراغ تصمیمی بروید که آن پیوند را لازم کرده است.

1888 و 1890. در آستانه فاجعه 2020، یوناس بزرگسال با بارتوش، ماگنوس و فرانچسکا از ویندن فرار می‌کند و گروه در 1888 به دام می‌افتد. فناوری لازم برای بازگشت در دسترس نیست و همان کسانی که می‌خواستند از آینده فرار کنند باید دهه‌ها در گذشته کار کنند. در 1890، ورود مارتایی از جهان دوم وضع گروه را پیچیده‌تر می‌کند. وجود او نشانه‌ای است که داستان دیگر فقط با جابه‌جا کردن یک شخصیت میان دو سال توضیح داده نمی‌شود.

پوستر Dark
Dark · IMDb

1921. سیک موندوس در ویندن فعال است و گذرگاه غار هنوز در دست ساخت است. یوناس نوجوان از آینده به این دوره می‌رسد و با آدام روبه‌رو می‌شود. آدام نسخه سالخورده خود اوست. برای دنبال کردن این دیدار، سن را معیار ترتیب سفر نگیرید. یوناس نوجوان می‌تواند به سالی برود که یوناس سالخورده مدت‌ها در آن جای گرفته است. نکته روایی این دوره همین است که راه پیش پای یوناس را کسی نشان می‌دهد که پیش‌تر پیامد آن راه را زیسته است.

1953 و 1954. دو جسد کودک در محل ساخت نیروگاه هسته‌ای پیدا می‌شود. اولریش هنگام جست‌وجوی میکل از 2019 وارد 1953 می‌شود و به این نتیجه می‌رسد که اگر هِلگه را در کودکی از سر راه بردارد، زنجیره حوادث جلو نمی‌رود. اقدامش هِلگه را از زنجیره بیرون نمی‌آورد و اولریش خودش در گذشته گرفتار می‌شود. برای دیدن منطق درونی سریال، سراغ همین انتخاب بروید. تلاش برای حذف علت، می‌تواند خودش در تاریخ همان علت جای بگیرد.

1986 و 1987. میکل، پسری که در 2019 گم شد، زندگی تازه‌ای را در 1986 آغاز می‌کند. بعدها نام مایکل کانوالد را دارد و پدر یوناس می‌شود. در همان دوره، ناپدید شدن مادس هنوز تازه است و کلودیا با بخش پنهانی تاریخ نیروگاه آشنا می‌شود. این سه خط را در ذهن جدا نگه دارید. داستان میکل نسبت زن و شوهر و فرزند را عوض می‌کند، داستان مادس الگوی ناپدید شدن‌ها را می‌سازد و مسیر کلودیا بعدها به پرسش بزرگ‌تر درباره منشأ دو جهان می‌رسد.

2019 و 2020. در 2019 ناپدید شدن بچه‌ها گذشته ویندن را به زندگی روزمره بازمی‌گرداند. اگر ترتیب فصل اول را به کمک فاصله 33 سال دنبال کنید، به 1953، 1986 و 2019 می‌رسید. هنگامی که روایت به سال بعد می‌رود، 1954، 1987، 2020 و 2053 را هم‌فاصله خواهید دید. فاجعه در جهان آدام در 27 ژوئن 2020 رخ می‌دهد. فاصله 33 ساله به فهم گذرگاه اولیه و تقارن دوره‌ها کمک می‌کند. ابزارها و راه‌های دیگری که در بخش‌های بعد وارد می‌شوند، دست نویسندگان را برای رسیدن به سال‌های خارج از این الگو باز می‌گذارند.

از ویندنِ آینده تا روزی که گره می‌توانست شکل نگیرد

مرز جهان‌ها در فصل سوم به قدر مرز تاریخ‌ها اهمیت دارد. برای مثال 1986 در جهان مبدأ سالِ دستگاه تانهاوس است. 1986 دیگری که با میکل در ذهن داریم متعلق به جهان آدام است. اگر فقط همین دو را روی دو سطر جدا بنویسید، بسیاری از اتفاق‌هایی که ظاهراً هم‌زمان‌اند دیگر با هم اشتباه نمی‌شوند.

2052 و 2053 در جهان آدام. یوناس در پایان فصل اول به ویندنِ آسیب‌دیده 2052 پرتاب می‌شود. در 2053 با دنیایی روبه‌رو می‌شود که مردمش فاجعه نیروگاه را پشت سر گذاشته‌اند. بازماندگان، از جمله الیزابت، با قواعد همان جهان زندگی می‌کنند. سفر بعدی یوناس به 1921 نشان می‌دهد که ترتیب تجربه شخصی او لزوماً از گذشته به آینده نیست. اگر یادداشت برمی‌دارید، می‌توانید برای هر شخصیت دو سطر بنویسید. یکی ترتیب سال‌ها و دیگری ترتیب تجربه خود او.

جهان اوا. مارتای جهان دوم را با مارتایی که در جهان آدام بزرگ شده یکی نگیرید. در ویندن دوم هم صورت‌های آشنا پیدا می‌شوند، اما نسبت‌ها، موقعیت‌ها و نتیجه بعضی تصمیم‌ها فرق دارند. برای نمونه، یوناسِ بومی جهان اوا وجود ندارد، چون زنجیره‌ای که مایکل را به پدر او تبدیل کرد در آنجا به همان شکل رخ نداده است. مارتاهای شاخه‌های مختلف جهان اوا را هم جدا دنبال کنید. لحظه فاجعه، امکان شاخه شدن نتیجه یک دیدار را برای داستان فراهم می‌کند.

1971 و 1986 در جهان مبدأ. در 1971 پسر تانهاوس، همسر او و نوزادشان در یک تصادف جان می‌بازند. تانهاوس در 1986 دستگاهش را فعال می‌کند و، به جای بازگرداندن خانواده، جهان‌های آدام و اوا پدید می‌آیند. خواندن تاریخ مبدأ کنار تاریخ نیروگاه مفید است. یک 1986 به دستگاه تانهاوس در جهان مبدأ تعلق دارد و 1986 دیگری سال رسیدن میکل در جهان آدام است. سریال از هم‌زمانی برای ساختن معنا استفاده می‌کند و این دو رویداد را در یک خیابان و یک واقعیت نمی‌گذارد.

پس از پیدا کردن این جایگاه‌ها، سؤال مهم دیگر تعداد سفرها نیست. میکل برای پدر شدن در کدام گذشته باید بماند؟ یوناس بزرگسال چرا رابطه خودش با گذرگاه را آن‌طور می‌بیند؟ و تانهاوس از دست دادن عزیزانش را چگونه تاب می‌آورد؟ تحلیل پایان Dark از همین نقطه شروع می‌کند. اگر می‌خواهید قصه دیگری با منطق زمانی مشابه پیدا کنید، در پیشنهادهای بعد از Dark نوع شباهت هر گزینه را جدا کرده‌ایم.

اگر بعد از مرور فقط یک چیز یادتان بماند، آن یک چیز رابطه علت و معلول است. در ویندن، آدم‌ها بارها به گذشته برمی‌گردند تا وضع را عوض کنند و گاهی همان برگشتن، وضعی را می‌سازد که از آن فرار می‌کنند.

منبع برای مطالعه بیشترتی‌وی گاید، جدول زمانی فصل سوم Dark

بعد از این چه بخوانیم؟